Economy & Consumerism – Bài 10: Academic language for essays on the economy

dao động, biến động lên xuống

to keep changing, often rising and falling in level or amount

• Fuel prices fluctuated wildly throughout the year, making it hard for families to plan.Giá nhiên liệu biến động mạnh suốt năm, khiến các gia đình khó lập kế hoạch.

Họ từ:

fluctuation (danh từ)

Dạng từ:

fluctuated, fluctuating, fluctuates

Rất hay dùng trong Writing Task 1 khi mô tả biểu đồ.

lao dốc, giảm mạnh đột ngột

to fall suddenly and by a large amount

• Sales of luxury cars plummeted during the recession.Doanh số xe hơi hạng sang lao dốc trong thời kỳ suy thoái.

Đồng nghĩa:

plunge, collapse

Trái nghĩa:

soar

Dạng từ:

plummeted, plummeting, plummets

Quá khứ plummeted (một chữ t).

sự tăng vọt, tăng đột biến

a sudden, large increase in something

• There was a surge in online shopping when people were asked to stay at home.Mua sắm trực tuyến tăng vọt khi mọi người được yêu cầu ở nhà.

Họ từ:

surge (động từ)

Dạng từ:

surges

a surge in / of something.

sự trì trệ (kinh tế)

a long period when an economy, business or wages do not grow or improve

• Years of wage stagnation have left many workers feeling poorer than a decade ago.Nhiều năm lương trì trệ khiến nhiều người lao động thấy mình nghèo hơn mười năm trước.

Họ từ:

stagnate (động từ), stagnant (tính từ)

Không đếm được.

ì ạch, chậm chạp (tăng trưởng, thị trường)

moving or growing more slowly than normal

• Sluggish growth has made it harder for young people to find well-paid work.Tăng trưởng ì ạch khiến người trẻ khó tìm việc lương tốt hơn.

Đồng nghĩa:

slow, weak

Trái nghĩa:

buoyant

vững mạnh, vững chắc

strong and healthy, and not likely to fail or weaken easily

• A robust economy is better able to cope with sudden shocks such as natural disasters.Một nền kinh tế vững mạnh có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bất ngờ như thiên tai.

Họ từ:

robustly (trạng từ)

Cũng dùng cho lập luận: a robust argument (lập luận chặt chẽ).

biến động mạnh, bất ổn

likely to change suddenly and unexpectedly, often in a way that causes problems

• Food prices have become increasingly volatile because of extreme weather.Giá thực phẩm ngày càng biến động mạnh do thời tiết cực đoan.

Họ từ:

volatility (danh từ)

Anh-Anh /ˈvɒlətaɪl/, Anh-Mỹ đọc âm cuối khác.

có tính chu kỳ

happening again and again in a regular pattern

• Some economists believe that booms and recessions are cyclical and cannot be avoided.Một số nhà kinh tế tin rằng bùng nổ và suy thoái mang tính chu kỳ và không thể tránh khỏi.

Họ từ:

cycle (danh từ)

Cũng đọc /ˈsɪklɪkl/. Cụm liên quan: the economic cycle / the business cycle.

sự thu hẹp, suy giảm (quy mô kinh tế)

a reduction in the size or activity of an economy or industry

• The economy experienced a sharp contraction after factories were forced to close.Nền kinh tế co lại mạnh sau khi các nhà máy buộc phải đóng cửa.

Trái nghĩa:

expansion

Họ từ:

contract (động từ)

Dạng từ:

contractions

sự mở rộng, tăng trưởng

an increase in the size, amount or activity of something, such as a business or economy

• The rapid expansion of e-commerce has put pressure on traditional shops.Sự mở rộng nhanh của thương mại điện tử gây sức ép lên các cửa hàng truyền thống.

Trái nghĩa:

contraction

Họ từ:

expand (động từ)

Dạng từ:

expansions

gây lạm phát, có tính lạm phát

causing or connected with a general rise in prices

• Rising energy costs have added to inflationary pressure across the economy.Chi phí năng lượng tăng đã làm sức ép lạm phát lan khắp nền kinh tế lớn thêm.

Họ từ:

inflation (danh từ)

sức mua

the amount of goods and services that a sum of money or a person's income can buy

• High inflation reduces the purchasing power of people on fixed incomes, such as pensioners.Lạm phát cao làm giảm sức mua của những người có thu nhập cố định như người hưởng lương hưu.

Không đếm được.

thu nhập khả dụng (còn lại để chi tiêu sau thuế, chi phí thiết yếu)

the money people have left to spend or save after paying tax and basic living costs

• As disposable income rises, people tend to spend more on travel and entertainment.Khi thu nhập khả dụng tăng, người ta thường chi nhiều hơn cho du lịch và giải trí.

Không đếm được. disposable còn có nghĩa "dùng một lần".

sự tiêu dùng, mức tiêu thụ

the act of buying and using goods and services, or the amount that is used

• Household consumption accounts for a large share of economic activity in most developed countries.Tiêu dùng hộ gia đình chiếm tỉ trọng lớn trong hoạt động kinh tế ở hầu hết các nước phát triển.

Họ từ:

consume (động từ), consumer (danh từ)

Không đếm được.

khoản chi tiêu, chi phí (trang trọng)

the total amount of money that a government, organisation or person spends

• The chart shows that household expenditure on food rose faster than expenditure on clothing.Biểu đồ cho thấy chi tiêu hộ gia đình cho thực phẩm tăng nhanh hơn chi tiêu cho quần áo.

Họ từ:

expend (động từ)

Dạng từ:

expenditures

Trang trọng, hợp Writing Task 1 / 2. Giới từ: expenditure on.

do người tiêu dùng dẫn dắt, dựa vào tiêu dùng

mainly influenced or powered by what consumers want and buy

• In a consumer-driven economy, a fall in shopping can quickly lead to job losses.Trong một nền kinh tế dựa vào tiêu dùng, mua sắm giảm có thể nhanh chóng dẫn tới mất việc làm.

Chỉ đứng trước danh từ. Tương tự: export-driven, demand-driven.

tiêu dùng phô trương

spending money on expensive things mainly to show other people how rich you are

• Critics see expensive weddings as a form of conspicuous consumption.Giới phê bình coi đám cưới tốn kém là một dạng tiêu dùng phô trương.

Không đếm được. Thuật ngữ do nhà kinh tế học Thorstein Veblen đặt ra.

sự thương mại hoá

the process of turning something into a way of making money, often in a way that spoils it

• Many people dislike the commercialisation of traditional festivals.Nhiều người không thích việc các lễ hội truyền thống bị thương mại hoá.

Họ từ:

commercialise (động từ), commercial (tính từ)

Anh-Anh -isation, Anh-Mỹ commercialization. Thường mang nghĩa chê.

quyền lợi người tiêu dùng

the legal rights that people have when they buy goods and services, such as the right to a refund

• Many shoppers do not know their consumer rights when a product turns out to be faulty.Nhiều người mua không biết quyền lợi người tiêu dùng của mình khi sản phẩm bị lỗi.

Luôn số nhiều. Cũng nói consumer protection (bảo vệ người tiêu dùng).

các lực lượng thị trường, quy luật thị trường

the influences of supply, demand and competition that decide prices and what is produced

• Some argue that housing should not be left entirely to market forces.Có ý kiến cho rằng không nên phó mặc hoàn toàn nhà ở cho các lực lượng thị trường.

Luôn số nhiều.

chủ nghĩa tư bản

an economic system in which businesses and property are owned privately and run for profit

• Supporters say capitalism encourages innovation, while critics say it increases inequality.Người ủng hộ cho rằng chủ nghĩa tư bản khuyến khích đổi mới, còn người phản đối nói nó làm gia tăng bất bình đẳng.

Họ từ:

capitalist (danh từ), capitalist (tính từ)

Không đếm được. Trình bày trung lập: nêu cả ưu và nhược.

sự nới lỏng / bãi bỏ quy định

the removal of government rules and controls on a business or industry

• Supporters of deregulation claim it allows businesses to grow and compete more freely.Những người ủng hộ việc bãi bỏ quy định cho rằng nó giúp doanh nghiệp phát triển và cạnh tranh tự do hơn.

Họ từ:

deregulate (động từ)

Không đếm được. Ngược lại: regulation.

sự tư nhân hoá

the sale of a business or industry owned by the government to private companies

• The privatisation of the railways led to a heated debate about prices and service quality.Việc tư nhân hoá đường sắt dẫn tới cuộc tranh luận gay gắt về giá vé và chất lượng dịch vụ.

Họ từ:

privatise (động từ)

Dạng từ:

privatisations

Anh-Anh -isation, Anh-Mỹ privatization. Ngược lại: nationalisation.

chính sách tiền tệ

the actions of a central bank to control the amount of money in an economy and the cost of borrowing

• Changes in monetary policy can take months to affect prices in the shops.Thay đổi chính sách tiền tệ có thể mất nhiều tháng mới tác động tới giá cả trong cửa hàng.

Phân biệt fiscal policy (chính sách tài khoá: thuế và chi tiêu công).

chính sách thắt lưng buộc bụng (cắt giảm chi tiêu công)

a policy of a government reducing public spending sharply in order to cut its debts

• Years of austerity led to cuts in libraries, youth centres and other local services.Nhiều năm thắt lưng buộc bụng dẫn tới cắt giảm thư viện, trung tâm thanh thiếu niên và dịch vụ địa phương khác.

Không đếm được. Là chủ đề gây tranh cãi — nêu lý lẽ cả hai phía.

(thuộc) kinh tế vĩ mô

relating to the economy as a whole, including growth, inflation and unemployment

• Policymakers watch macroeconomic data such as GDP and inflation very closely.Các nhà hoạch định chính sách theo dõi rất sát số liệu kinh tế vĩ mô như GDP và lạm phát.

Họ từ:

macroeconomics (danh từ)

Ngược với microeconomic (kinh tế vi mô: hộ gia đình, doanh nghiệp).

chỉ số kinh tế

a figure, such as unemployment or retail sales, used to judge how well an economy is doing

• Retail sales are an important economic indicator because they show how confident shoppers feel.Doanh số bán lẻ là chỉ số kinh tế quan trọng vì nó cho thấy người mua tự tin tới đâu.

Dạng từ:

economic indicators

lợi thế kinh tế nhờ quy mô

the lower cost per item that a company achieves when it produces goods in large quantities

• Large supermarkets benefit from economies of scale, so they can sell food more cheaply than small shops.Siêu thị lớn được hưởng lợi thế quy mô nên có thể bán thực phẩm rẻ hơn cửa hàng nhỏ.

Luôn số nhiều.

hiệu ứng dây chuyền, tác động lan truyền

an indirect result of an event that causes further changes elsewhere

• Higher fuel prices have a knock-on effect on the cost of almost everything in the shops.Giá nhiên liệu tăng gây hiệu ứng dây chuyền lên giá gần như mọi thứ trong cửa hàng.

Đồng nghĩa:

ripple effect

Dạng từ:

knock-on effects

Anh-Anh. Giới từ: on.

vòng xoáy đi xuống

a situation that keeps getting worse because each problem causes another one

• Falling demand can trigger a downward spiral of job cuts and even lower spending.Nhu cầu giảm có thể kích hoạt một vòng xoáy đi xuống gồm cắt giảm việc làm và chi tiêu càng thấp hơn.

Dạng từ:

downward spirals

kích thích, thúc đẩy (kinh tế, nhu cầu)

to encourage something to become more active or to grow

• Cutting taxes is one way governments try to stimulate the economy.Giảm thuế là một cách chính phủ dùng để kích thích nền kinh tế.

Họ từ:

stimulus (danh từ)

Dạng từ:

stimulated, stimulating, stimulates

Danh từ: an economic stimulus (gói kích thích kinh tế).

củng cố, hỗ trợ

to make something stronger or more successful

• The government hopes the new measures will bolster consumer confidence.Chính phủ hy vọng các biện pháp mới sẽ củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Đồng nghĩa:

strengthen, reinforce

Trái nghĩa:

undermine

Dạng từ:

bolstered, bolstering, bolsters

đẩy mạnh, làm tăng

to help something increase, improve or become more successful

• Lower prices helped to boost sales during the holiday season.Giá thấp hơn giúp đẩy mạnh doanh số trong mùa lễ.

Đồng nghĩa:

increase

Họ từ:

boost (danh từ)

Dạng từ:

boosted, boosting, boosts

cản trở, kìm hãm

to make it more difficult for something to happen or develop

• High interest rates have hampered efforts to revive the housing market.Lãi suất cao đã cản trở nỗ lực vực dậy thị trường nhà đất.

Đồng nghĩa:

hinder, impede

Dạng từ:

hampered, hampering, hampers

Danh từ hamper (giỏ quà) là nghĩa khác.

làm nền tảng, chống đỡ

to support something or form the basis for it

• Strong consumer spending has underpinned the country's economic growth in recent years.Chi tiêu tiêu dùng mạnh đã làm nền tảng cho tăng trưởng kinh tế của đất nước trong những năm gần đây.

Dạng từ:

underpinned, underpinning, underpins

kiềm chế, hạn chế (chi tiêu, giá)

to control or limit something such as spending or prices

• Many households have had to rein in spending on non-essential items.Nhiều hộ gia đình đã phải kiềm chế chi tiêu cho những món không thiết yếu.

Dạng từ:

reined in, reining in, reins in

Tách được: rein it in. rein đọc như rain /reɪn/.