Economy & Consumerism – Bài 9: Sustainable consumption & the sharing economy

kinh tế chia sẻ

a system in which people rent or share things such as cars, rooms and tools, often through apps

• The sharing economy allows people to earn money from a spare room or a car they rarely use.Kinh tế chia sẻ cho phép mọi người kiếm tiền từ một phòng trống hay chiếc xe ít khi dùng.

Thường đi với the. Gần nghĩa: collaborative consumption.

ngang hàng (giao dịch trực tiếp giữa cá nhân với nhau)

allowing ordinary people to buy, sell, rent or lend things directly to each other without a company in between

• Peer-to-peer rental sites let neighbours borrow tools instead of buying their own.Các trang cho thuê ngang hàng giúp hàng xóm mượn dụng cụ thay vì tự mua.

Viết tắt P2P. Chỉ đứng trước danh từ.

quyền sở hữu, việc sở hữu

the fact of owning something

• Younger consumers seem less interested in ownership and more interested in access to services.Người tiêu dùng trẻ dường như ít quan tâm tới việc sở hữu mà quan tâm hơn tới việc được dùng dịch vụ.

Họ từ:

own (động từ), owner (danh từ)

Không đếm được. Cụm hay gặp: access over ownership (dùng thay vì sở hữu).

tiêu dùng bền vững

buying and using goods in a way that meets our needs while causing less harm to the planet and to people

• Schools can encourage sustainable consumption by teaching children to repair and reuse things.Trường học có thể khuyến khích tiêu dùng bền vững bằng cách dạy trẻ sửa chữa và tái sử dụng đồ dùng.

Không đếm được.

tiêu dùng quá mức

the use of more goods and resources than is necessary or than the planet can support

• Overconsumption in wealthy countries puts enormous pressure on natural resources.Tiêu dùng quá mức ở các nước giàu gây áp lực khổng lồ lên tài nguyên thiên nhiên.

Không đếm được. Có thể viết over-consumption.

phong trào / tư tưởng chống chủ nghĩa tiêu dùng

opposition to the idea that buying more and more goods is good for people and society

• Anti-consumerism has grown among young people who want to own less and live more simply.Tư tưởng chống tiêu dùng đã lan rộng trong giới trẻ muốn sở hữu ít hơn và sống giản dị hơn.

Họ từ:

anti-consumerist (tính từ)

anti- đọc /ˈænti/ (Anh-Anh).

người tiêu dùng có đạo đức, có trách nhiệm

a shopper who considers how products affect workers, animals and the environment before buying

• Ethical consumers are often willing to pay more for clothes made in safe factories.Người tiêu dùng có trách nhiệm thường sẵn lòng trả nhiều hơn cho quần áo được may ở những nhà máy an toàn.

Dạng từ:

ethical consumers

Hoạt động: ethical consumption / ethical shopping.

có nguồn gốc minh bạch, khai thác / sản xuất có đạo đức

produced or obtained in a way that treats workers fairly and avoids harm to people and nature

• The café advertises that all its coffee is ethically sourced.Quán cà phê quảng bá rằng toàn bộ cà phê của họ có nguồn gốc minh bạch, có đạo đức.

Trước danh từ có thể viết ethically-sourced. source (v) = tìm nguồn cung.

thương mại công bằng

a way of buying goods from producers in poorer countries at a fair price so that workers earn a decent living

• Buying products that support fair trade helps farmers receive a better price for their crops.Mua sản phẩm ủng hộ thương mại công bằng giúp nông dân nhận giá tốt hơn cho nông sản.

Không đếm được. Trước danh từ thường viết fair-trade hoặc fairtrade (tên nhãn chứng nhận).

xưởng bóc lột sức lao động

a factory where people work long hours in poor conditions for very low pay

• Cheap fashion is sometimes linked to sweatshops where workers earn very little.Thời trang giá rẻ đôi khi gắn với những xưởng bóc lột, nơi công nhân kiếm được rất ít.

Dạng từ:

sweatshops

mang tính bóc lột

treating people unfairly by making them work hard for little reward

• Campaigners want companies to stop using suppliers with exploitative working practices.Các nhà vận động muốn công ty ngừng dùng nhà cung cấp có cách làm việc bóc lột.

Họ từ:

exploit (động từ), exploitation (danh từ)

tẩy chay

to refuse to buy, use or take part in something as a way of protesting

• Some customers boycott companies that test their products on animals.Một số khách hàng tẩy chay các công ty thử nghiệm sản phẩm trên động vật.

Họ từ:

boycott (danh từ)

Dạng từ:

boycotted, boycotting, boycotts

Danh từ: a boycott of / on something.

sức mạnh của người tiêu dùng

the influence that shoppers have over companies through what they choose to buy or not buy

• Consumer power forced several retailers to stop selling products made from fur.Sức mạnh người tiêu dùng đã buộc nhiều nhà bán lẻ ngừng bán sản phẩm làm từ lông thú.

Không đếm được.

"bỏ phiếu bằng ví tiền" (thể hiện quan điểm qua việc mua hay không mua)

to show what you think about a company or issue by choosing what to buy or not to buy

• Shoppers who dislike plastic packaging can vote with their wallets and choose other brands.Người mua không thích bao bì nhựa có thể "bỏ phiếu bằng ví tiền" và chọn thương hiệu khác.

Dạng từ:

vote with their wallets, voting with their wallets, voted with their wallets, vote with our wallets

Đổi tính từ sở hữu theo chủ ngữ. Cũng nói vote with your feet (bỏ đi để phản đối).

nhãn sinh thái, nhãn xanh

a label on a product showing that it has been made in a way that is less harmful to the environment

• An eco-label can help shoppers identify products that use less energy.Nhãn sinh thái giúp người mua nhận ra sản phẩm tốn ít năng lượng hơn.

Dạng từ:

eco-labels

Cũng viết ecolabel. Cảnh giác: không phải nhãn "xanh" nào cũng được chứng nhận.

thời trang nhanh

cheap, fashionable clothes that are produced quickly and are often worn only a few times

• Fast fashion encourages people to buy new clothes every month and throw old ones away.Thời trang nhanh khiến người ta mua quần áo mới hằng tháng và vứt đồ cũ đi.

Không đếm được. Ngược lại: slow fashion.

lãng phí

using more of something, such as money or resources, than is necessary

• It seems wasteful to buy a new phone every year when the old one still works perfectly.Mua điện thoại mới mỗi năm trong khi máy cũ vẫn chạy tốt có vẻ thật lãng phí.

Đồng nghĩa:

extravagant

Trái nghĩa:

economical, thrifty

Họ từ:

waste (danh từ), waste (động từ)

tối giản

choosing to own only a few things and keep life simple

• She adopted a minimalist lifestyle and now owns fewer than a hundred items.Cô ấy theo lối sống tối giản và giờ chỉ sở hữu chưa tới một trăm món đồ.

Họ từ:

minimalism (danh từ), minimalist (danh từ)

dọn bớt đồ đạc, dọn dẹp cho gọn

to remove things you do not need from a place so that it is tidier

• After decluttering her flat, she realised how many things she had bought and never used.Sau khi dọn bớt đồ trong căn hộ, cô ấy nhận ra mình đã mua bao nhiêu thứ mà chưa bao giờ dùng.

Họ từ:

clutter (danh từ)

Dạng từ:

decluttered, decluttering, declutters

a good declutter dùng declutter như danh từ (thân mật).

tằn tiện, tiết kiệm

careful to spend only what is necessary and avoid waste

• My grandparents lived a frugal life and repaired everything instead of replacing it.Ông bà tôi sống tằn tiện, đồ gì hỏng cũng sửa chứ không thay mới.

Đồng nghĩa:

thrifty

Trái nghĩa:

extravagant, wasteful

Họ từ:

frugality (danh từ), frugally (trạng từ)

tận dụng và sửa chữa đồ cũ thay vì mua mới

to repair and continue using old things rather than buying new ones; a British saying

• The make do and mend attitude of earlier generations is becoming popular again.Lối sống tận dụng, sửa chữa đồ cũ của các thế hệ trước đang được ưa chuộng trở lại.

Khẩu hiệu Anh thời chiến; nay dùng khi nói về sống tiết kiệm, bền vững. make do (with something) = xoay xở với cái sẵn có.

bền

able to last a long time without breaking or wearing out

• Paying more for durable shoes can save money in the long run.Trả nhiều hơn cho đôi giày bền có thể tiết kiệm tiền về lâu dài.

Đồng nghĩa:

hard-wearing, long-lasting

Trái nghĩa:

flimsy

Họ từ:

durability (danh từ)

được làm để dùng lâu, bền bỉ

made strongly and carefully so that it will work for many years

• Older washing machines were often built to last, while some modern ones break after a few years.Máy giặt đời cũ thường được làm để dùng lâu, còn một số máy hiện đại hỏng sau vài năm.

Dùng như tính từ sau động từ be hoặc sau danh từ.

tuổi thọ (sản phẩm)

the length of time that a product or machine continues to work

• Manufacturers should be required to state the expected lifespan of electronic devices.Nhà sản xuất nên bị yêu cầu ghi rõ tuổi thọ dự kiến của thiết bị điện tử.

Dạng từ:

lifespans

Cũng dùng cho người, động vật. Có thể viết life span.

quyền được sửa chữa

the idea that people should be able to fix the things they own, with parts and instructions available

• Campaigners for the right to repair say phones and laptops should be easier to fix.Những người vận động cho quyền được sửa chữa cho rằng điện thoại và máy tính xách tay nên dễ sửa hơn.

Trước danh từ có thể viết right-to-repair: right-to-repair rules.

việc bán lại

the act of selling something again after you have bought and used it

• The resale of second-hand clothes online has become a fast-growing business.Việc bán lại quần áo cũ trên mạng đã trở thành một ngành kinh doanh phát triển nhanh.

Không đếm được.

cửa hàng từ thiện (bán đồ quyên góp)

a shop that sells second-hand goods given by the public and uses the money for a charity

• I bought this coat in a charity shop for just a few pounds.Tôi mua chiếc áo khoác này ở cửa hàng từ thiện chỉ với vài bảng.

Dạng từ:

charity shops

Anh-Anh. Anh-Mỹ: thrift store.

tái chế sáng tạo (biến đồ cũ thành đồ có giá trị hơn)

to turn an old or unwanted object into something new that is more useful or attractive

• Some designers upcycle old jeans into bags and jackets.Một số nhà thiết kế biến quần jeans cũ thành túi và áo khoác.

Dạng từ:

upcycled, upcycling, upcycles

Khác recycle (tái chế thành nguyên liệu): upcycle giữ vật và nâng giá trị.