Transport & Mobility – Bài 10: Academic language for transport essays

giảm bớt ùn tắc

to make traffic problems less serious so that vehicles can move more freely

• Building more roads rarely helps to ease congestion in the long term.Xây thêm đường hiếm khi giúp giảm ùn tắc về lâu dài.

Đồng nghĩa:

alleviate congestion, relieve congestion

Dạng từ:

eases congestion, eased congestion, easing congestion

việc sử dụng ô tô

how much people drive cars, or the act of using a car for journeys

• Higher parking charges are an effective way to discourage car use in city centres.Tăng phí đỗ xe là cách hiệu quả để hạn chế việc dùng ô tô ở trung tâm thành phố.

Không đếm được; danh từ use đọc /juːs/ (động từ use đọc /juːz/).

chính sách giao thông

the plans and decisions a government makes about roads, public transport and travel

• Good transport policy should balance the needs of drivers, cyclists and pedestrians.Chính sách giao thông tốt cần cân bằng nhu cầu của người lái ô tô, người đi xe đạp và người đi bộ.

Dạng từ:

transport policies

nhà quy hoạch giao thông

a professional who designs and organises transport systems for an area

• Transport planners now pay more attention to walking and cycling than in the past.Các nhà quy hoạch giao thông ngày nay chú ý đến đi bộ và đạp xe hơn trước.

Họ từ:

transport planning (danh từ)

Dạng từ:

transport planners

sự đi lại trong đô thị

the ability of people to move around a city, and the systems that make this possible

• Smartphone apps have changed urban mobility by making it easy to combine buses, bikes and taxis.Các ứng dụng điện thoại đã thay đổi cách đi lại trong đô thị vì giúp kết hợp xe buýt, xe đạp và taxi dễ dàng.

nhu cầu phát sinh (đường mới làm tăng thêm lượng xe)

the extra traffic created when new or wider roads make driving more attractive

• Because of induced demand, a widened motorway may soon be as congested as before.Do nhu cầu phát sinh, đường cao tốc được mở rộng có thể sớm tắc như trước.

Lập luận mạnh cho đề Task 2 "xây thêm đường có giải quyết tắc nghẽn không?".

lượng hành khách (đi phương tiện công cộng)

the number of people who use a public transport service

• Metro ridership rose steadily after fares were reduced.Lượng khách đi tàu điện tăng đều sau khi giá vé được giảm.

Đồng nghĩa:

passenger numbers

Hay gặp trong Anh-Mỹ và báo cáo; Anh-Anh cũng hay nói passenger numbers.

sự gia tăng phương tiện cơ giới (cơ giới hoá giao thông)

the process by which more and more people in a society come to own and use motor vehicles

• Rapid motorisation in developing countries has put huge pressure on urban roads.Phương tiện cơ giới tăng nhanh ở các nước đang phát triển đã gây áp lực lớn lên đường sá đô thị.

Họ từ:

motorised (tính từ)

Anh-Mỹ viết motorization.

lấy ô tô làm trung tâm

designed mainly around the needs of cars rather than people walking or using public transport

• Many suburbs were built in a car-centric way, with no shops within walking distance.Nhiều vùng ngoại ô được xây theo kiểu lấy ô tô làm trung tâm, không có cửa hàng nào trong khoảng đi bộ.

Đồng nghĩa:

car-oriented

văn hoá ô tô (lối sống gắn với xe hơi)

a way of life in which owning and driving a car is seen as normal and important

• Changing a deep-rooted car culture takes more than building a few bus lanes.Thay đổi văn hoá ô tô đã ăn sâu cần nhiều hơn là làm vài làn xe buýt.

hệ thống giao thông tích hợp, liên thông

a system where different types of transport, tickets and timetables work together smoothly

• An integrated transport system allows passengers to use one ticket for buses, trams and trains.Hệ thống giao thông liên thông cho phép hành khách dùng một vé cho cả xe buýt, xe điện và tàu.

Dạng từ:

integrated transport systems

lựa chọn thay thế khả thi

another option that is practical and realistic enough to be used instead

• People will only leave their cars at home if public transport offers a viable alternative.Người dân chỉ để ô tô ở nhà khi phương tiện công cộng là một lựa chọn thay thế khả thi.

Dạng từ:

viable alternatives

luồng giao thông, lưu lượng dòng xe

the movement of vehicles along a road, or how smoothly they move

• Smart traffic lights can improve traffic flow by adjusting to real-time conditions.Đèn giao thông thông minh có thể cải thiện luồng xe nhờ tự điều chỉnh theo tình hình thực tế.

nghèo đói về giao thông (thiếu khả năng đi lại)

a situation where people cannot easily reach jobs and services because transport is too costly or unavailable

• Transport poverty is common in rural areas where buses run only a few times a day.Nghèo đói về giao thông phổ biến ở nông thôn, nơi xe buýt mỗi ngày chỉ chạy vài chuyến.

hành vi đi lại, thói quen đi lại

the choices people make about how, when and how often they travel

• The pandemic changed travel behaviour, as many people began working from home.Đại dịch đã thay đổi thói quen đi lại vì nhiều người bắt đầu làm việc tại nhà.

Anh-Mỹ viết behavior.

trốn vé (đi xe, tàu không trả tiền)

travelling on public transport without paying for a ticket

• Ticket barriers have reduced fare evasion on the metro.Cửa soát vé đã giúp giảm tình trạng trốn vé trên tàu điện.

Người trốn vé: fare dodger (thân mật).

việc làm đường, xây dựng đường sá

the construction of new roads or the widening of existing ones

• Critics argue that money spent on road building would be better spent on public transport.Người phản đối cho rằng tiền chi cho làm đường nên dành cho giao thông công cộng thì tốt hơn.

Đứng trước danh từ thì viết road-building.

liên phương thức (kết hợp nhiều loại phương tiện)

involving more than one type of transport in a single journey or delivery

• Intermodal freight combines rail, road and sea transport in a single journey.Vận tải hàng hoá liên phương thức kết hợp đường sắt, đường bộ và đường biển trong cùng một hành trình.

Đồng nghĩa:

multimodal

phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD)

planning that puts homes, offices and shops close to stations so people need cars less

• Transit-oriented development can make new metro lines more successful by bringing passengers close to stations.Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng giúp tuyến tàu điện mới hiệu quả hơn nhờ đưa khách đến gần ga.

Viết tắt TOD.

quản lý giao thông, điều tiết giao thông

the planning and control of how vehicles and people move on roads

• Better traffic management could reduce delays without building any new roads.Điều tiết giao thông tốt hơn có thể giảm chậm trễ mà không cần làm thêm đường mới.

liên quan đến giao thông, do giao thông gây ra

caused by or connected with road traffic

• Traffic-related air pollution is a major concern near busy roads.Ô nhiễm không khí do giao thông là mối lo lớn ở gần các tuyến đường đông xe.

(thuộc) xe cộ

relating to or used by vehicles, used in formal or official language

• The street is closed to vehicular traffic at weekends.Con phố cấm xe cộ lưu thông vào cuối tuần.

Họ từ:

vehicle (danh từ)

Trang trọng, hay gặp ở biển báo, văn bản hành chính.

cơ quan quản lý giao thông

a public body responsible for running or planning transport in an area

• The local transport authority has promised to add more night buses.Cơ quan quản lý giao thông địa phương đã hứa bổ sung thêm xe buýt đêm.

Dạng từ:

transport authorities

ngành giao thông vận tải

the part of the economy that deals with moving people and goods

• The transport sector is one of the largest sources of carbon emissions in many countries.Ngành giao thông vận tải là một trong những nguồn phát thải carbon lớn nhất ở nhiều nước.

nhu cầu đi lại

the number of journeys that people want or need to make

• Remote working has reduced travel demand during the morning peak.Làm việc từ xa đã giảm nhu cầu đi lại vào giờ cao điểm sáng.

mặt đường, diện tích lòng đường

the area of a road available for vehicles, bikes or people to use

• Giving more road space to buses and bikes means taking some away from cars.Dành thêm mặt đường cho xe buýt và xe đạp đồng nghĩa với việc lấy bớt của ô tô.

Không đếm được.

lối đi không bậc thang (cho xe lăn, xe đẩy)

a way of reaching a platform or vehicle without stairs, using lifts or ramps instead

• Only a small number of the older stations have step-free access for wheelchair users.Chỉ một số ít ga cũ có lối đi không bậc thang cho người dùng xe lăn.

lưu lượng giao thông

the number of vehicles that pass along a road in a particular period of time

• The graph shows that traffic volume on the bridge peaked between 7 and 9 a.m.Biểu đồ cho thấy lưu lượng xe qua cầu đạt đỉnh trong khoảng 7 đến 9 giờ sáng.

Đồng nghĩa:

volume of traffic

Dạng từ:

traffic volumes

quãng đường đã đi (tính bằng dặm); số dặm xe chạy được

the total distance travelled by a vehicle, or the distance it can go on a given amount of fuel

• Drivers who work from home usually have a much lower annual mileage.Người làm việc tại nhà thường có quãng đường lái xe mỗi năm thấp hơn nhiều.

1 dặm ≈ 1,6 km. Nghĩa bóng get mileage out of something: tận dụng được lợi từ cái gì.

số lượng hành khách

how many people travel on a transport service during a particular period

• Passenger numbers on the railway doubled over the period shown in the chart.Số hành khách đi đường sắt tăng gấp đôi trong giai đoạn được thể hiện ở biểu đồ.

Rất hay dùng khi mô tả biểu đồ ở Writing Task 1.

việc đi lại bằng đường sắt

travelling by train

• Rail travel produces far less carbon per passenger than flying.Đi tàu thải ra ít carbon trên mỗi hành khách hơn nhiều so với đi máy bay.

Không đếm được.

vận tải hàng hoá đường bộ (bằng xe tải)

the business of carrying goods by lorry

• Road haulage remains the cheapest option for most short-distance freight.Vận tải đường bộ vẫn là lựa chọn rẻ nhất cho phần lớn hàng hoá chặng ngắn.

Họ từ:

haulier (danh từ)

Từ Anh-Anh; Anh-Mỹ: trucking.

tỉ lệ tai nạn

the number of accidents compared with the number of people, vehicles or distance travelled

• The accident rate among young male drivers is significantly higher than average.Tỉ lệ tai nạn ở tài xế nam trẻ tuổi cao hơn mức trung bình đáng kể.

Dạng từ:

accident rates

thuế nhiên liệu (thuế xăng dầu)

a tax that the government charges on petrol and diesel

• Raising fuel duty is unpopular, but it can encourage people to drive less.Tăng thuế xăng dầu không được lòng dân nhưng có thể khuyến khích mọi người lái xe ít hơn.

Đồng nghĩa:

fuel tax

Từ Anh-Anh; duty ở đây nghĩa là thuế.

việc đỗ xe dưới lòng đường

parking at the side of a public road rather than in a car park

• Removing on-street parking would create space for wider pavements and cycle lanes.Bỏ đỗ xe dưới lòng đường sẽ tạo chỗ cho vỉa hè rộng hơn và làn xe đạp.

Trái nghĩa:

off-street parking

sự đúng giờ (của tàu, xe)

the quality of arriving or leaving at the expected time

• Punctuality on the railway has improved since the new signals were installed.Mức độ đúng giờ của đường sắt đã cải thiện từ khi lắp hệ thống tín hiệu mới.

Họ từ:

punctual (tính từ)