Transport & Mobility – Bài 9: Sustainable and future transport

đi lại bằng sức người (đi bộ, đạp xe)

getting from place to place by walking, cycling or other forms of physical activity

• Promoting active travel can cut traffic and improve public health at the same time.Khuyến khích đi bộ và đạp xe có thể vừa giảm xe cộ vừa cải thiện sức khoẻ cộng đồng.

làn đường dành cho xe đạp

a part of a road marked for bicycles only

• More people would cycle to work if there were safe cycle lanes.Sẽ có nhiều người đạp xe đi làm hơn nếu có làn xe đạp an toàn.

Đồng nghĩa:

bike lane

Dạng từ:

cycle lanes

chương trình xe đạp công cộng

a service that lets people rent public bicycles for short trips around a city

• The city launched a bike-sharing scheme with stations near every metro stop.Thành phố ra mắt chương trình xe đạp công cộng với trạm đặt gần mọi ga tàu điện.

Đồng nghĩa:

cycle hire scheme

Dạng từ:

bike-sharing schemes

làn đường dành riêng cho xe buýt

a lane on a road that only buses, and sometimes taxis, are allowed to use

• Buses are only faster than cars if they have their own bus lane.Xe buýt chỉ nhanh hơn ô tô khi có làn đường riêng.

Dạng từ:

bus lanes

xe buýt nhanh (BRT)

a bus system with its own lanes and stations, designed to work like a metro on the road

• Bus rapid transit is much cheaper to build than a metro, but it needs road space.Xe buýt nhanh rẻ hơn tàu điện ngầm nhiều khi xây dựng nhưng cần chiếm mặt đường.

Viết tắt BRT.

biến (con phố) thành phố đi bộ

to close a street to vehicles so that only people walking can use it

• After the council pedestrianised the main square, local shops reported more customers.Sau khi chính quyền biến quảng trường chính thành khu đi bộ, các cửa hàng quanh đó cho biết có thêm khách.

Họ từ:

pedestrian (danh từ), pedestrianisation (danh từ)

Dạng từ:

pedestrianises, pedestrianised, pedestrianising

Anh-Mỹ viết pedestrianize.

không có ô tô, cấm ô tô

where cars are not allowed, or without using a car

• Some cities hold a car-free day once a month to show how quiet the streets can be.Một số thành phố tổ chức ngày không ô tô mỗi tháng một lần để cho thấy phố phường có thể yên tĩnh thế nào.

vùng phát thải thấp (hạn chế xe cũ, gây ô nhiễm)

an area of a city that the most polluting vehicles must pay to enter or cannot enter

• Older diesel vans must pay a daily fee to enter the low-emission zone.Xe tải nhỏ chạy dầu đời cũ phải trả phí theo ngày để vào vùng phát thải thấp.

Dạng từ:

low-emission zones

Viết tắt LEZ.

biện pháp làm chậm dòng xe (gờ giảm tốc, thu hẹp đường…)

changes to streets, such as speed bumps or narrower roads, that make drivers go slower

• Traffic calming in residential streets has made them safer for children to play.Các biện pháp làm chậm xe ở phố dân cư đã giúp trẻ em vui chơi an toàn hơn.

ô tô lai (chạy cả xăng và điện)

a car that uses both a petrol or diesel engine and an electric motor

• Hybrid cars use less fuel in city traffic because the electric motor does much of the work.Ô tô lai tốn ít nhiên liệu hơn khi đi trong phố vì động cơ điện gánh phần lớn công việc.

Dạng từ:

hybrid cars

trụ sạc, điểm sạc (xe điện)

a place where an electric vehicle can be plugged in to charge its battery

• A lack of charging points still puts many drivers off buying an electric car.Thiếu trụ sạc vẫn khiến nhiều tài xế ngần ngại mua ô tô điện.

Đồng nghĩa:

charging station

Dạng từ:

charging points

nỗi lo hết pin giữa đường (của người lái xe điện)

the worry that an electric vehicle's battery will run out before you reach a charging point

• Better batteries are slowly reducing range anxiety among electric car drivers.Pin tốt hơn đang dần làm giảm nỗi lo hết pin của người lái ô tô điện.

xe tự hành

a vehicle that can drive itself using sensors and computer systems

• Supporters claim autonomous vehicles will reduce accidents caused by human error.Người ủng hộ cho rằng xe tự hành sẽ giảm tai nạn do lỗi con người.

Đồng nghĩa:

self-driving car

Dạng từ:

autonomous vehicles

không người lái

operating without a human driver

• Several cities already run driverless metro trains.Một số thành phố đã vận hành tàu điện không người lái.

xe trượt điện (xe scooter điện đứng lái)

a small electric scooter that you stand on to ride

• Rental e-scooters are popular for short trips, but some people leave them blocking the pavement.Xe trượt điện cho thuê được ưa dùng cho chặng ngắn, nhưng có người bỏ xe chắn lối vỉa hè.

Dạng từ:

e-scooters

xe đạp trợ lực điện

a bicycle with a small electric motor that helps you pedal

• An e-bike makes cycling up hills much easier for older riders.Xe đạp trợ lực điện giúp người lớn tuổi đạp lên dốc dễ hơn nhiều.

Đồng nghĩa:

electric bike

Dạng từ:

e-bikes

phương tiện di chuyển cỡ nhỏ (xe đạp, xe trượt điện…)

small, light vehicles such as bikes and e-scooters used for short trips in cities

• Micromobility could replace many short car journeys in city centres.Các phương tiện cỡ nhỏ có thể thay thế nhiều chuyến đi ô tô ngắn trong trung tâm thành phố.

Không đếm được; thuật ngữ mới, hay gặp trong bài báo, báo cáo.

di chuyển chia sẻ (dùng chung xe, xe đạp…)

transport services where vehicles are shared among users instead of being privately owned

• Shared mobility may reduce the need for parking spaces in new housing developments.Mô hình di chuyển chia sẻ có thể giảm nhu cầu chỗ đỗ xe ở các khu nhà mới.

chạy bằng hydro

using hydrogen as the source of energy to make an engine or motor work

• Hydrogen-powered buses that use fuel cells produce only water vapour.Xe buýt chạy bằng hydro dùng pin nhiên liệu chỉ thải ra hơi nước.

tàu đệm từ

a train system in which magnets lift the train above the track so it can travel very fast

• Maglev trains can reach very high speeds, but the lines are extremely expensive to build.Tàu đệm từ đạt được tốc độ rất cao nhưng chi phí xây tuyến cực kỳ đắt.

Viết tắt của magnetic levitation.

sự lệ thuộc vào ô tô

a situation where people have to use a car for most journeys because there are few alternatives

• Building houses far from shops and schools increases car dependency.Xây nhà ở xa cửa hàng và trường học làm tăng sự lệ thuộc vào ô tô.

Họ từ:

car-dependent (tính từ)

sự chuyển đổi phương thức đi lại (vd từ ô tô sang tàu)

a change from one type of transport to another, for example from cars to trains

• Planners hope the new tram line will encourage a modal shift away from private cars.Các nhà quy hoạch hy vọng tuyến xe điện mới sẽ thúc đẩy người dân chuyển từ ô tô cá nhân sang phương tiện khác.

Thuật ngữ quy hoạch giao thông; modal ở đây liên quan đến mode (phương thức).

giao thông bền vững

ways of travelling that cause little harm to the environment, such as walking, cycling and trains

• Governments should make sustainable transport cheaper and more convenient than driving.Chính phủ nên làm cho giao thông bền vững rẻ và tiện hơn lái ô tô.

động cơ đốt trong

an engine that produces power by burning fuel such as petrol or diesel inside it

• Several countries plan to stop sales of new cars with an internal combustion engine.Nhiều nước dự định ngừng bán ô tô mới dùng động cơ đốt trong.

Dạng từ:

internal combustion engines

tiết kiệm nhiên liệu

using only a small amount of fuel to travel a long distance

• Small, fuel-efficient cars are cheaper to run and better for the air.Ô tô nhỏ, tiết kiệm nhiên liệu tốn ít chi phí vận hành và tốt cho không khí hơn.

Họ từ:

fuel efficiency (danh từ)

xe "ngốn" xăng

a large car that uses a lot of fuel, used informally and often critically

• Higher fuel taxes would encourage people to swap their gas-guzzlers for smaller cars.Thuế nhiên liệu cao hơn sẽ khuyến khích người ta đổi xe ngốn xăng lấy xe nhỏ hơn.

Dạng từ:

gas-guzzlers

Thân mật, gốc Anh-Mỹ (gas = xăng); tránh dùng trong bài viết trang trọng.

chương trình hỗ trợ đổi / huỷ xe cũ

a government plan that pays people to get rid of old, polluting vehicles

• A scrappage scheme could help low-income drivers replace old motorbikes with cleaner ones.Chương trình hỗ trợ huỷ xe cũ có thể giúp người thu nhập thấp đổi xe máy cũ lấy xe sạch hơn.

Dạng từ:

scrappage schemes

giao hàng bằng thiết bị bay không người lái

the use of small flying machines without a pilot to carry parcels to customers

• Drone delivery may reduce the number of vans on the road, but it raises safety concerns.Giao hàng bằng drone có thể giảm số xe tải nhỏ trên đường nhưng lại gây lo ngại về an toàn.