Cities & Urban Life – Bài 9: Smart cities and urban regeneration

thành phố thông minh

a city that uses digital technology and data to run services such as transport and energy more efficiently

• In a smart city, traffic lights can change automatically depending on how busy the roads are.Ở thành phố thông minh, đèn giao thông có thể tự đổi tuỳ theo mức đông của đường.

Dạng từ:

smart cities

tái thiết đô thị, cải tạo đô thị

the process of improving run-down parts of a city through new buildings, jobs and services

• Urban regeneration has transformed the old port into a popular cultural district.Tái thiết đô thị đã biến khu cảng cũ thành một khu văn hoá được ưa chuộng.

Họ từ:

regenerate (động từ)

hồi sinh, làm sống lại

to bring new life, activity and money to a place that has been in decline

• The new arts centre has helped to revitalise the area around the old station.Trung tâm nghệ thuật mới đã góp phần hồi sinh khu vực quanh nhà ga cũ.

Họ từ:

revitalisation (danh từ)

Dạng từ:

revitalised, revitalising, revitalises

Anh-Mỹ viết revitalize.

sự "quý tộc hoá" khu dân cư (người giàu chuyển đến, đẩy giá lên, người cũ phải đi)

changes in a poor area as richer people move in, which raises prices and pushes older residents out

• Gentrification has brought new cafés to the area, but many long-time residents can no longer afford to live there.Quá trình quý tộc hoá mang đến quán cà phê mới, nhưng nhiều cư dân lâu năm không còn đủ tiền sống ở đó.

Họ từ:

gentrify (động từ), gentrified (tính từ)

Từ mang hai mặt: khu vực đẹp lên nhưng người thu nhập thấp bị đẩy đi. Trình bày cân bằng khi viết.

tái phát triển, xây dựng lại (một khu)

to change an area by replacing old buildings with new ones or giving it a new use

• The council plans to redevelop the former factory site as a mix of homes and offices.Chính quyền dự định xây dựng lại khu nhà máy cũ thành khu kết hợp nhà ở và văn phòng.

Họ từ:

redevelopment (danh từ)

Dạng từ:

redeveloped, redeveloping, redevelops

khu đất đã từng xây dựng (nay bỏ trống, có thể tái sử dụng)

land in a town that was used for buildings or industry before and can be built on again

• Building on brownfield sites protects the countryside from development.Xây trên những khu đất đã qua sử dụng giúp bảo vệ nông thôn khỏi bị xây lấn.

Trái nghĩa:

greenfield site

Dạng từ:

brownfield sites

khu đất chưa từng xây dựng (đồng ruộng, đất trống)

land, usually farmland or open countryside, that has never been built on

• Environmental groups oppose plans to build a new town on a greenfield site.Các nhóm môi trường phản đối kế hoạch xây đô thị mới trên khu đất chưa từng xây dựng.

Trái nghĩa:

brownfield site

Dạng từ:

greenfield sites

bỏ hoang, hoang phế

empty and in very bad condition because nobody has used or looked after it for years

• The derelict warehouses by the river are being turned into flats and studios.Những nhà kho bỏ hoang ven sông đang được chuyển thành căn hộ và xưởng làm việc.

Đồng nghĩa:

abandoned, dilapidated

không còn được sử dụng

no longer used for its original purpose

• A disused railway line has been turned into a popular elevated park.Một tuyến đường sắt bỏ không đã được biến thành công viên trên cao được ưa chuộng.

sự suy thoái đô thị

the process in which part of a city falls into a bad state, with empty buildings and fewer jobs

• When the factories closed, the area suffered decades of urban decay.Khi các nhà máy đóng cửa, khu vực này rơi vào suy thoái đô thị hàng chục năm.

chuyển đổi công năng, tái sử dụng cho mục đích khác

to give a building or object a new use that is different from its original one

• Rather than demolish old buildings, cities can repurpose them as schools or galleries.Thay vì phá dỡ nhà cũ, các thành phố có thể chuyển đổi chúng thành trường học hay phòng trưng bày.

Dạng từ:

repurposed, repurposing, repurposes

chuyển đổi, cải tạo (thành cái khác)

to change a building so that it can be used for a different purpose

• The old cinema was converted into a public library.Rạp chiếu phim cũ đã được cải tạo thành thư viện công cộng.

Họ từ:

conversion (danh từ)

Dạng từ:

converted, converting, converts

Đi với into: convert A into B. Danh từ convert nhấn âm đầu /ˈkɒnvɜːt/.

sự di dời, buộc phải rời nơi ở

the situation in which people are forced to leave the place where they live

• Critics warn that the project will cause the displacement of hundreds of low-income families.Giới phê bình cảnh báo dự án sẽ buộc hàng trăm gia đình thu nhập thấp phải di dời.

Họ từ:

displace (động từ)

đẩy ai ra đi vì giá quá cao (không còn đủ tiền)

to make something so expensive that some people can no longer afford it

• Many young families have been priced out of the city centre by rising rents.Nhiều gia đình trẻ đã bị giá thuê nhà tăng đẩy ra khỏi trung tâm thành phố.

Dạng từ:

priced out, pricing out, prices out

Thường dùng bị động: be priced out of + nơi chốn.

lượng người qua lại, lượng khách đến (khu phố, cửa hàng)

the number of people who visit a shopping street or area in a particular period

• Since the street was pedestrianised, footfall has increased by about a quarter.Từ khi con phố thành phố đi bộ, lượng người qua lại đã tăng khoảng một phần tư.

Từ Anh-Anh, không đếm được.

sự hồi sinh, phục hưng

a period when something becomes active, popular or successful again

• The old quarter is enjoying a revival as young people open shops and cafés there.Khu phố cổ đang hồi sinh khi người trẻ mở cửa hàng và quán cà phê ở đó.

Họ từ:

revive (động từ)

Dạng từ:

revivals

sự tân trang, làm mới diện mạo (công trình, khu phố)

work done to improve how a building or area looks, making it seem newer

• The railway station is getting a much-needed facelift before the festival.Nhà ga đang được tân trang rất cần thiết trước lễ hội.

Nghĩa gốc: phẫu thuật căng da mặt.

dự án / công trình chủ lực, tiêu biểu

the most important project or building in a group, used to show what an organisation can do

• The new concert hall is the flagship of the city's regeneration plan.Phòng hoà nhạc mới là công trình chủ lực của kế hoạch tái thiết thành phố.

Hay đứng trước danh từ khác như tính từ: flagship project / scheme.

dựa trên dữ liệu

based on the collection and study of data rather than on opinion or habit

• Data-driven planning helps cities decide where to put new bus routes and clinics.Quy hoạch dựa trên dữ liệu giúp thành phố quyết định đặt tuyến xe buýt và phòng khám mới ở đâu.

Ở Anh, data cũng phát âm /ˈdɑːtə/.

tích hợp, liên thông

with different parts connected so that they work together as one system

• An integrated system lets residents pay for buses, parking and bikes with one card.Hệ thống tích hợp cho phép cư dân trả tiền xe buýt, gửi xe và xe đạp bằng một thẻ.

Họ từ:

integrate (động từ), integration (danh từ)

tối ưu hoá

to make a system or process work as well and efficiently as possible

• Sensors on street lights help optimise energy use by dimming them when streets are empty.Cảm biến trên đèn đường giúp tối ưu điện năng bằng cách giảm sáng khi phố vắng.

Dạng từ:

optimised, optimising, optimises

Anh-Mỹ viết optimize.

tinh gọn, đơn giản hoá (quy trình)

to make a system or process simpler and faster by removing unnecessary steps

• Online portals have streamlined the process of applying for local permits.Cổng thông tin trực tuyến đã giúp tinh gọn thủ tục xin giấy phép địa phương.

Dạng từ:

streamlined, streamlining, streamlines

có sức chống chịu, phục hồi nhanh

able to cope with and recover quickly from problems such as floods or economic shocks

• Coastal cities must become more resilient to floods and storms.Các thành phố ven biển phải tăng khả năng chống chịu với lũ lụt và bão.

Họ từ:

resilience (danh từ)

chuẩn bị sẵn cho tương lai, để không lỗi thời

to design something so that it will still be useful and work well as conditions change

• Engineers are trying to future-proof the new metro by leaving space for extra lines.Các kỹ sư đang cố chuẩn bị cho tương lai bằng cách chừa chỗ cho các tuyến metro bổ sung.

Dạng từ:

future-proofed, future-proofing

Cũng dùng như tính từ: a future-proof design.

khu đổi mới sáng tạo (trong đô thị)

an area of a city planned to bring together start-ups, universities and research companies

• The old dockyard is being redeveloped as an innovation district for tech start-ups.Xưởng đóng tàu cũ đang được xây dựng lại thành khu đổi mới sáng tạo cho các công ty khởi nghiệp công nghệ.

Dạng từ:

innovation districts

trên toàn thành phố

happening in or covering every part of a city

• The city is building a citywide network of sensors to measure traffic and air quality.Thành phố đang xây một mạng lưới cảm biến trên toàn thành phố để đo giao thông và chất lượng không khí.

Cũng là trạng từ: The service is available citywide.

do cộng đồng dẫn dắt, từ dưới lên

planned and run mainly by local people rather than by government or large companies

• Community-led regeneration is more likely to meet the real needs of residents.Tái thiết do cộng đồng dẫn dắt có nhiều khả năng đáp ứng đúng nhu cầu của cư dân hơn.

Đồng nghĩa:

bottom-up

Trái nghĩa:

top-down

theo thời gian thực

showing or using information at the same moment that things are happening

• Screens at bus stops show real-time information about when the next bus will arrive.Màn hình ở trạm xe buýt hiển thị thông tin theo thời gian thực về chuyến xe kế tiếp.

Đứng trước danh từ viết gạch nối; sau động từ dùng in real time.