Culture & Heritage – Bài 5: Historical sites & heritage

di sản (văn hoá, lịch sử)

the traditions, buildings, art and history that a society has received from earlier generations

• Hue's royal tombs and palaces are an important part of Vietnam's heritage.Lăng tẩm và cung điện ở Huế là một phần quan trọng của di sản Việt Nam.

Không đếm được (không nói a heritage / heritages).

Di sản Thế giới (được UNESCO công nhận)

a place recognised by UNESCO as having special cultural or natural value for all humanity

• Since Hoi An became a World Heritage Site, the number of visitors has grown enormously.Từ khi Hội An trở thành Di sản Thế giới, lượng du khách đã tăng lên rất nhiều.

Dạng từ:

World Heritage Sites

có tính lịch sử, có ý nghĩa lịch sử quan trọng

important in history, or old and worth protecting because of its history

• Many historic buildings in the old town have been turned into cafés and shops.Nhiều công trình lịch sử trong phố cổ đã bị chuyển thành quán cà phê và cửa hàng.

Họ từ:

history (danh từ), historical (tính từ)

Historic = quan trọng / đáng nhớ trong lịch sử; historical = liên quan đến lịch sử, quá khứ (historical records).

(thuộc về) lịch sử

connected with history or with people and events in the past

• Historical records show that the temple was rebuilt several times after fires.Sử liệu cho thấy ngôi đền đã được xây lại nhiều lần sau các trận hoả hoạn.

Họ từ:

history (danh từ), historically (trạng từ)

cổ xưa, cổ đại

very old, or from a time in history thousands of years ago

• The ancient town still has narrow streets and wooden houses with yellow walls.Phố cổ vẫn còn những con phố hẹp và nhà gỗ tường vàng.

Trái nghĩa:

modern

đài tưởng niệm; công trình di tích

a statue or structure built to remember a person or event, or an old building of historical value

• A monument was built in the square to honour soldiers who died in the war.Một đài tưởng niệm được xây ở quảng trường để tôn vinh những người lính đã hy sinh.

Họ từ:

monumental (tính từ)

Dạng từ:

monuments

tàn tích, phế tích

the parts of a building or town that are left after it has been badly damaged or fallen down

• The ruins of the Cham towers at My Son attract historians from all over the world.Phế tích các tháp Chăm ở Mỹ Sơn thu hút các nhà sử học từ khắp thế giới.

Dạng từ:

ruins

Nghĩa phế tích thường dùng số nhiều: the ruins of …; ruin cũng là động từ (làm hỏng).

chùa; tháp chùa nhiều tầng

a Buddhist temple or tower in Asia, often with several roofs that curve upwards

• The One Pillar Pagoda is one of the most famous religious buildings in Hanoi.Chùa Một Cột là một trong những công trình tôn giáo nổi tiếng nhất Hà Nội.

Dạng từ:

pagodas

Tiếng Anh hay dịch chùa là pagoda hoặc temple; đền (thờ thần, anh hùng) thường là temple.

cung điện

a large, grand building where a king, queen or other ruler lives or used to live

• Parts of the old royal palace were destroyed during the war and are still being rebuilt.Một phần cung điện hoàng gia cũ đã bị phá huỷ trong chiến tranh và vẫn đang được xây lại.

Dạng từ:

palaces

lăng mộ, ngôi mộ

a large stone structure or room where a dead person, often an important one, is buried

• The tomb of the emperor is surrounded by gardens, lakes and stone statues.Lăng vua được bao quanh bởi vườn, hồ và tượng đá.

Dạng từ:

tombs

Chữ b câm: /tuːm/.

thành cổ, kinh thành

a strong castle or walled area, built in the past to protect a city or its rulers

• Thousands of tourists walk through the gates of the Hue Citadel every day.Hằng ngày có hàng nghìn du khách đi qua cổng Kinh thành Huế.

Dạng từ:

citadels

nhà khảo cổ học

a person who studies the past by digging up and examining old objects, bones and buildings

• Archaeologists found pottery and tools that show people lived here thousands of years ago.Các nhà khảo cổ tìm thấy đồ gốm và công cụ cho thấy con người đã sống ở đây từ hàng nghìn năm trước.

Họ từ:

archaeology (danh từ), archaeological (tính từ)

Dạng từ:

archaeologists

Anh-Mỹ có thể viết archeologist.

cuộc khai quật

the careful digging of land to find old objects or buildings buried under the ground

• Recent excavations near the river revealed the remains of an ancient village.Các cuộc khai quật gần đây ven sông đã làm lộ ra dấu tích của một ngôi làng cổ.

Họ từ:

excavate (động từ)

Dạng từ:

excavations

triều đại

a series of rulers from the same family, or the period of time when they ruled

• The Nguyen dynasty was the last royal family to rule Vietnam.Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến cuối cùng trị vì Việt Nam.

Dạng từ:

dynasties

kỷ nguyên, thời đại

a long period of history known for particular events, ideas or ways of life

• The house was built in the colonial era and still has its original tiles.Ngôi nhà được xây từ thời thuộc địa và vẫn còn nguyên lớp gạch lát ban đầu.

Dạng từ:

eras

sự trùng tu, phục chế

the work of repairing an old building or object so that it looks as it did originally

• The restoration of the old pagoda took five years and cost millions of dollars.Việc trùng tu ngôi chùa cổ kéo dài năm năm và tốn hàng triệu đô la.

Họ từ:

restore (động từ), restorer (danh từ)

Dạng từ:

restorations

được bảo tồn tốt, còn nguyên vẹn

still in good condition after a long time because it has been protected and cared for

• The village is remarkably well-preserved, with many houses that are over two hundred years old.Ngôi làng được bảo tồn tốt đến kinh ngạc, với nhiều ngôi nhà đã hơn hai trăm năm tuổi.

Họ từ:

preserve (động từ), preservation (danh từ)

có từ (thời điểm nào đó), có niên đại từ

to have existed since a particular time in the past

• Some of the stone carvings in the temple date back to the eleventh century.Một số bức chạm đá trong ngôi đền có niên đại từ thế kỷ XI.

Đồng nghĩa:

go back to

Dạng từ:

dates back to, dated back to, dating back to

Không dùng ở thể bị động (không nói is dated back to); hay gặp dạng rút gọn: a custom dating back to …