Energy & Resources – Bài 10: Academic language for essays on energy

dồi dào, phong phú

existing in large amounts, so that there is more than enough

• Coal remains abundant and cheap in many parts of the world, which makes it hard to replace.Than vẫn dồi dào và rẻ ở nhiều nơi trên thế giới, điều khiến nó khó bị thay thế.

Trái nghĩa:

scarce

Họ từ:

abundance (danh từ), abundantly (trạng từ)

hiệu quả về chi phí

giving good results or value in relation to the money that is spent

• Insulating old buildings is one of the most cost-effective ways to cut energy use.Cách nhiệt cho các toà nhà cũ là một trong những cách hiệu quả nhất về chi phí để giảm dùng năng lượng.

Họ từ:

cost-effectiveness (danh từ)

ở quy mô lớn

in large amounts or over a large area, not just in small tests

• Storing electricity at scale is still one of the biggest technical challenges.Lưu trữ điện ở quy mô lớn vẫn là một trong những thách thức kỹ thuật lớn nhất.

sự đánh đổi

a balance between two things you want, where getting more of one means accepting less of the other

• Energy planners face a trade-off between keeping prices low and cutting pollution.Các nhà hoạch định năng lượng phải đối mặt với sự đánh đổi giữa giữ giá thấp và giảm ô nhiễm.

Dạng từ:

trade-offs

đắt đến mức không thể chi trả

costing so much that most people or organisations cannot afford it

• For many poorer countries, building a nuclear plant is prohibitively expensive.Với nhiều nước nghèo hơn, xây một nhà máy hạt nhân đắt đến mức không thể kham nổi.

thời gian hoàn vốn

the time it takes for the savings from an investment to equal what it cost

• The payback period for loft insulation can be just a few years when energy prices are high.Thời gian hoàn vốn cho lớp cách nhiệt mái nhà có thể chỉ vài năm khi giá năng lượng cao.

lưu trữ năng lượng

ways of keeping energy, for example in large batteries, so that it can be used later

• Cheaper energy storage would allow power produced at midday to be used in the evening.Lưu trữ năng lượng rẻ hơn sẽ cho phép dùng điện sản xuất buổi trưa vào buổi tối.

phụ tải nền, điện nền (lượng điện tối thiểu luôn cần)

the minimum amount of electricity that is needed all the time, day and night

• Nuclear plants are good at providing baseload because they run steadily around the clock.Nhà máy hạt nhân phù hợp để cung cấp điện nền vì chúng chạy ổn định suốt ngày đêm.

Dạng từ:

base load

leo thang, ngày càng tăng

becoming steadily greater, worse or more serious

• Escalating energy costs have forced many small factories to close.Chi phí năng lượng leo thang đã buộc nhiều nhà máy nhỏ phải đóng cửa.

Họ từ:

escalate (động từ)

thận trọng, khôn ngoan (biết tính xa)

careful and sensible, especially in avoiding risk and planning for the future

• It would be prudent to invest some of today's oil income in other industries.Sẽ là khôn ngoan nếu đầu tư một phần thu nhập từ dầu hôm nay vào các ngành khác.

Họ từ:

prudence (danh từ), prudently (trạng từ)

sự quản lý có trách nhiệm (tài nguyên)

the responsible care and management of something valuable that is shared or passed on

• Careful stewardship of natural resources ensures that future generations are not left with nothing.Quản lý tài nguyên thiên nhiên có trách nhiệm đảm bảo các thế hệ sau không bị bỏ lại tay trắng.

công bằng, hợp lý

fair and reasonable, giving everyone a similar share or chance

• Governments must find an equitable way to share the cost of the energy transition.Các chính phủ phải tìm cách công bằng để chia sẻ chi phí chuyển đổi năng lượng.

Trái nghĩa:

inequitable

Họ từ:

equitably (trạng từ)

khả năng tiếp cận năng lượng

the ability of people to get reliable, affordable electricity and clean fuel for cooking

• Improving energy access in rural areas can transform education and health care.Cải thiện khả năng tiếp cận năng lượng ở nông thôn có thể làm thay đổi giáo dục và y tế.

không nối lưới điện quốc gia

not connected to the main electricity network, so producing its own power

• Off-grid systems are often cheaper than extending power lines to remote villages.Hệ thống điện độc lập thường rẻ hơn việc kéo đường dây điện tới các làng xa xôi.

sự điện khí hoá

the process of bringing electricity to an area, or changing a system to run on electricity

• Rural electrification has allowed millions of families to replace kerosene lamps.Điện khí hoá nông thôn đã giúp hàng triệu gia đình thay thế đèn dầu hoả.

Họ từ:

electrify (động từ)

hiđrocacbon (dầu, khí)

a chemical made of hydrogen and carbon, such as those found in oil, gas and coal

• The economy is still built almost entirely on the export of hydrocarbons.Nền kinh tế vẫn gần như hoàn toàn dựa vào xuất khẩu dầu khí.

Dạng từ:

hydrocarbons

sự đốt cháy

the process of burning a fuel, which produces heat and gases

• The combustion of fossil fuels releases carbon dioxide into the atmosphere.Việc đốt nhiên liệu hoá thạch thải khí CO2 vào khí quyển.

Họ từ:

combustible (tính từ)

sản phẩm phụ

something produced in addition to the main product during an industrial process

• Heat is a by-product of power generation that can be used to warm nearby homes.Nhiệt là sản phẩm phụ của quá trình phát điện và có thể dùng để sưởi ấm các nhà gần đó.

Dạng từ:

by-products, byproduct

hàng hoá (nguyên liệu thô giao dịch trên thị trường)

a raw material or basic product, such as oil, copper or wheat, that is bought and sold in large amounts

• Oil is one of the most widely traded commodities in the world.Dầu mỏ là một trong những loại hàng hoá được giao dịch rộng rãi nhất trên thế giới.

Dạng từ:

commodities

vô tận, không bao giờ cạn

existing in such large amounts that it can never be used up

• Early planners wrongly treated cheap oil as if it were an inexhaustible resource.Các nhà hoạch định thời trước đã sai lầm khi coi dầu giá rẻ như một nguồn tài nguyên vô tận.

Trái nghĩa:

finite

vô độ, không bao giờ thoả mãn

always wanting more and never satisfied, however much is supplied

• The modern world's insatiable appetite for energy shows no sign of slowing.Cơn khát năng lượng vô độ của thế giới hiện đại không có dấu hiệu chậm lại.

giàu tài nguyên

having large amounts of valuable natural resources such as oil, gas or minerals

• Being resource-rich does not always make a country prosperous.Giàu tài nguyên không phải lúc nào cũng làm một quốc gia thịnh vượng.

Trái nghĩa:

resource-poor

lời nguyền tài nguyên

the idea that countries with many natural resources often grow more slowly and suffer more corruption

• Strong institutions can help a country avoid the resource curse.Thể chế vững mạnh có thể giúp một quốc gia tránh được lời nguyền tài nguyên.

Đồng nghĩa:

paradox of plenty

kilô-oát giờ (kWh, số điện)

a unit for measuring electricity, equal to 1,000 watts used for one hour

• The chart shows the price of a kilowatt-hour in five countries between 2010 and 2020.Biểu đồ thể hiện giá một kWh điện ở năm quốc gia từ năm 2010 đến 2020.

Dạng từ:

kilowatt-hours, kilowatt hour

Viết tắt kWh; người Việt hay gọi là "số điện".

mêga-oát (MW, một triệu oát)

a unit of power equal to one million watts, used to describe the size of power stations

• The new gas plant will have a capacity of 800 megawatts.Nhà máy khí mới sẽ có công suất 800 MW.

Dạng từ:

megawatts

Viết tắt MW.

(thuộc) nhiệt; nhiệt điện

connected with heat, or producing electricity by using heat

• Most of the country's electricity still comes from thermal power stations that burn coal.Phần lớn điện của quốc gia vẫn đến từ các nhà máy nhiệt điện đốt than.

mật độ năng lượng

how much energy is stored in a given weight or volume of a fuel or battery

• The high energy density of jet fuel makes it hard to replace in aviation.Mật độ năng lượng cao của nhiên liệu phản lực khiến nó khó bị thay thế trong ngành hàng không.

hiệu ứng dội ngược (tiết kiệm được lại dùng nhiều hơn)

the way people use more of something when it becomes more efficient or cheaper, cancelling some savings

• Because of the rebound effect, more efficient cars do not always lead to lower fuel use.Do hiệu ứng dội ngược, ô tô tiết kiệm nhiên liệu hơn không phải lúc nào cũng làm giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ.

đẩy mạnh, tăng nhanh (sản lượng)

to increase the amount or speed of something, especially production

• Producers rushed to ramp up output when prices reached record levels.Các nhà sản xuất vội đẩy mạnh sản lượng khi giá chạm mức kỷ lục.

Dạng từ:

ramps up, ramped up, ramping up

đưa vào vận hành (nhà máy, công suất mới)

to start operating a new power station, factory or system so that it produces something

• Two new reactors were brought online last year, adding significantly to national capacity.Năm ngoái, hai lò phản ứng mới được đưa vào vận hành, bổ sung đáng kể công suất quốc gia.

Dạng từ:

brings online, brought online, bringing online

Tân ngữ thường đứng giữa: bring a plant online.

bắt đầu đi vào hoạt động / sản xuất

to begin operating or producing, especially after a long period of building

• Prices are expected to fall once the new gas fields come on stream.Giá được dự báo sẽ giảm khi các mỏ khí mới đi vào sản xuất.

Dạng từ:

comes on stream, came on stream, coming on stream

tạm đóng cửa, cất kho (nhà máy, dự án)

to stop using a factory or plant for a period but keep it so it could be used again

• The company decided to mothball two old coal plants rather than demolish them.Công ty quyết định tạm đóng cửa hai nhà máy than cũ thay vì phá dỡ.

Dạng từ:

mothballs, mothballed, mothballing

huyết mạch, nguồn sống

the thing that is most important for something to continue to exist or succeed

• Cheap and reliable energy is the lifeblood of a modern economy.Năng lượng rẻ và ổn định là huyết mạch của một nền kinh tế hiện đại.

giải pháp tạm thời

something used for a short time until a better or permanent solution is found

• Some experts see gas as a stopgap while cleaner sources are developed.Một số chuyên gia coi khí đốt là giải pháp tạm thời trong khi các nguồn sạch hơn được phát triển.

vượt quá, vượt xa

to become larger or faster than something else

• In fast-growing cities, demand for electricity often outstrips supply.Ở các thành phố phát triển nhanh, nhu cầu điện thường vượt quá nguồn cung.

Dạng từ:

outstrips, outstripped, outstripping

không suy giảm, không ngớt

continuing as strongly as before, without becoming weaker

• If consumption continues unabated, known reserves will be used up much sooner.Nếu mức tiêu thụ tiếp tục không suy giảm, trữ lượng đã biết sẽ cạn sớm hơn nhiều.

Thường đứng sau động từ (continue unabated), ít khi đứng trước danh từ.