Environment & Climate – Bài 9: Environmental policy & sustainability

bền vững (không làm cạn kiệt tài nguyên, không hại môi trường lâu dài)

able to continue for a long time without harming the environment or using up natural resources

• Cities need to develop sustainable transport systems that do not rely on private cars.Các thành phố cần phát triển hệ thống giao thông bền vững, không phụ thuộc vào ô tô cá nhân.

Trái nghĩa:

unsustainable

Họ từ:

sustainability (danh từ), sustainably (trạng từ), sustain (động từ)

tính bền vững, sự bền vững

the ability to meet present needs without damaging the environment or harming people in the future

• Many companies now publish reports on sustainability to show how they reduce waste and emissions.Nhiều công ty nay công bố báo cáo về tính bền vững để cho thấy cách họ giảm rác thải và khí thải.

Họ từ:

sustainable (tính từ)

Không đếm được.

tài nguyên thiên nhiên

materials found in nature, such as water, forests, minerals and oil, that people use

• Rapid economic growth has put great pressure on the country's natural resources.Tăng trưởng kinh tế nhanh đã gây sức ép lớn lên tài nguyên thiên nhiên của đất nước.

Dạng từ:

natural resource

Thường dùng số nhiều.

các thế hệ tương lai, thế hệ mai sau

the people who will live after us, including our children and grandchildren

• If we use up resources now, future generations will pay the price.Nếu chúng ta dùng cạn tài nguyên bây giờ, các thế hệ tương lai sẽ phải trả giá.

Luôn số nhiều, thường không có mạo từ: for future generations.

hành động vì khí hậu

steps taken to reduce greenhouse gases and to deal with the effects of a warming planet

• Young people around the world have marched to demand stronger climate action from their leaders.Người trẻ khắp thế giới đã xuống đường đòi các nhà lãnh đạo hành động mạnh mẽ hơn vì khí hậu.

Không đếm được.

khủng hoảng khí hậu

a way of describing climate change that stresses how serious and urgent the problem is

• Some newspapers now use the term climate crisis instead of climate change to show how urgent the problem is.Một số tờ báo nay dùng cụm "khủng hoảng khí hậu" thay cho "biến đổi khí hậu" để cho thấy vấn đề cấp bách thế nào.

Thường đi với the: the climate crisis.

hội nghị thượng đỉnh về khí hậu

a large meeting where leaders from many countries discuss and agree on climate policy

• At the climate summit, nearly every country agreed to cut emissions, but few gave clear deadlines.Tại hội nghị thượng đỉnh khí hậu, gần như mọi nước đồng ý cắt giảm phát thải nhưng ít nước đưa ra thời hạn rõ ràng.

Dạng từ:

climate summits

Hội nghị khí hậu hằng năm của Liên Hợp Quốc gọi là COP (vd COP26, COP28).

cam kết, lời hứa (chính thức)

a serious public promise to do something, such as cutting emissions by a certain date

• Critics say many climate pledges are not backed by real plans or funding.Giới phê bình cho rằng nhiều cam kết khí hậu không có kế hoạch hay nguồn tiền thực sự đi kèm.

Đồng nghĩa:

commitment

Họ từ:

pledge (động từ)

Dạng từ:

pledges

phát thải ròng bằng không

a state in which the greenhouse gases a country or company produces are balanced by those it removes

• Vietnam has committed to reaching net zero by 2050.Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Dạng từ:

net-zero

Đứng trước danh từ thường có gạch nối: net-zero emissions.

trung hoà các-bon

causing no overall increase in carbon dioxide, because emissions are balanced by actions that remove it

• The company aims to become carbon-neutral by planting forests and using only renewable electricity.Công ty đặt mục tiêu trung hoà các-bon bằng cách trồng rừng và chỉ dùng điện tái tạo.

Họ từ:

carbon neutrality (danh từ)

Dạng từ:

carbon neutral

Sau động từ có thể viết tách: The event was carbon neutral.

ít các-bon, phát thải thấp

producing only small amounts of carbon dioxide

• The shift to a low-carbon economy will create jobs in solar and wind power.Việc chuyển sang nền kinh tế các-bon thấp sẽ tạo việc làm trong ngành điện mặt trời và điện gió.

khử các-bon, giảm phát thải các-bon

to reduce or stop the carbon dioxide produced by an activity, industry or economy

• Heavy industries such as steel and cement are the hardest to decarbonise.Các ngành công nghiệp nặng như thép và xi măng là khó khử các-bon nhất.

Họ từ:

decarbonisation (danh từ)

Dạng từ:

decarbonises, decarbonised, decarbonising, decarbonize

Anh-Anh: decarbonise; Anh-Mỹ: decarbonize.

loại bỏ dần, xoá bỏ từng bước

to stop using or producing something gradually, in planned stages

• Many countries plan to phase out coal power over the next two decades.Nhiều nước dự định loại bỏ dần điện than trong hai thập kỷ tới.

Trái nghĩa:

phase in

Họ từ:

phase-out (danh từ)

Dạng từ:

phases out, phased out, phasing out

chuyển dịch năng lượng

the move from an energy system based on fossil fuels to one based mainly on clean energy

• Rich countries have promised to help poorer nations pay for the energy transition.Các nước giàu đã hứa giúp các nước nghèo hơn chi trả cho quá trình chuyển dịch năng lượng.

"Just energy transition" (JETP) là cụm hay gặp trong tin tức về Việt Nam.

thuế các-bon

a tax that companies or people pay according to how much carbon dioxide they produce

• Supporters argue that a carbon tax makes polluting more expensive and clean energy more attractive.Những người ủng hộ cho rằng thuế các-bon khiến việc gây ô nhiễm đắt đỏ hơn và năng lượng sạch hấp dẫn hơn.

Dạng từ:

carbon taxes

khoản phí, khoản thuế (đánh vào một mặt hàng / hoạt động)

an extra charge or tax placed on a particular product or activity by the government

• After a small levy on plastic bags was introduced, shoppers began bringing their own bags.Sau khi áp dụng một khoản phí nhỏ cho túi ni lông, người mua sắm bắt đầu tự mang túi.

Họ từ:

levy (động từ)

Dạng từ:

levies

bù trừ các-bon (khoản đóng góp để bù lại lượng phát thải)

a payment for an activity, such as tree planting, that removes carbon to make up for your own emissions

• Some airlines let passengers buy a carbon offset, but experts question whether these schemes really work.Một số hãng bay cho hành khách mua bù trừ các-bon, nhưng giới chuyên gia nghi ngờ hiệu quả thực sự của các chương trình này.

Họ từ:

offset (động từ)

Dạng từ:

carbon offsets

thu giữ các-bon

technology that collects carbon dioxide from factories or the air and stores it so it cannot escape

• Carbon capture is still expensive and cannot replace cutting emissions at the source.Thu giữ các-bon vẫn còn đắt đỏ và không thể thay thế việc cắt giảm phát thải từ gốc.

Không đếm được. Viết tắt CCS = carbon capture and storage.

bên gây ô nhiễm (người, công ty, quốc gia)

a person, company or country that causes pollution

• Under the new law, polluters must pay for cleaning up the damage they cause.Theo luật mới, bên gây ô nhiễm phải trả tiền khắc phục thiệt hại do mình gây ra.

Họ từ:

pollute (động từ)

Dạng từ:

polluters

quy định về môi trường

an official rule that controls how much pollution or damage businesses are allowed to cause

• Stricter environmental regulations forced the factory to install new filters.Các quy định môi trường chặt chẽ hơn đã buộc nhà máy lắp bộ lọc mới.

Dạng từ:

environmental regulations

Thường dùng số nhiều: environmental regulations.

chương trình đặt cọc – hoàn tiền vỏ chai lon

a system in which you pay a little extra for a drink and get the money back when you return the empty container

• A deposit return scheme could greatly increase the number of bottles that are collected and recycled.Chương trình đặt cọc – hoàn tiền có thể làm tăng mạnh số chai được thu gom và tái chế.

Dạng từ:

deposit return schemes

Anh-Anh dùng scheme; Anh-Mỹ hay nói bottle deposit system / bottle bill.

kinh tế tuần hoàn

an economic system in which products are reused, repaired and recycled so that very little is wasted

• In a circular economy, old phones would be repaired or taken apart for parts instead of being thrown away.Trong nền kinh tế tuần hoàn, điện thoại cũ sẽ được sửa hoặc tháo lấy linh kiện thay vì bị vứt đi.

Trái nghĩa:

linear economy

không rác thải

aiming to produce as little rubbish as possible, so that almost nothing goes to landfill

• A zero-waste shop has opened in my neighbourhood, where customers bring their own containers.Một cửa hàng không rác thải vừa mở ở khu tôi, khách hàng tự mang hộp đựng đến.

Họ từ:

zero waste (danh từ)

tẩy xanh (quảng cáo sai rằng mình thân thiện với môi trường)

making false or exaggerated claims that a product or company is good for the environment

• Labelling a plastic bottle as eco-friendly because its cap is recycled is a clear example of greenwashing.Dán nhãn một chai nhựa là thân thiện môi trường chỉ vì nắp được tái chế là ví dụ rõ ràng của tẩy xanh.

Họ từ:

greenwash (động từ)

Không đếm được.

giảm nhẹ (biến đổi khí hậu, bằng cách cắt giảm phát thải)

actions that reduce how serious something is; in climate policy, cutting emissions to limit warming

• Experts say climate policy needs both mitigation and adaptation.Giới chuyên gia cho rằng chính sách khí hậu cần cả giảm nhẹ lẫn thích ứng.

Họ từ:

mitigate (động từ)

Không đếm được. Cặp thuật ngữ: mitigation (giảm nguyên nhân) – adaptation (thích ứng với hậu quả).

sự thích ứng (với biến đổi khí hậu)

changes made to cope with the effects of climate change, such as building sea walls

• Coastal provinces are spending more on adaptation, such as raising dykes and planting mangroves.Các tỉnh ven biển đang chi nhiều hơn cho thích ứng, như nâng đê và trồng rừng ngập mặn.

Họ từ:

adapt (động từ), adaptive (tính từ)

Nghĩa khác: bản chuyển thể (phim, kịch) – thuộc chủ đề khác.

tác động môi trường

the effect that an activity, product or project has on the natural world

• The environmental impact of fast fashion is much greater than most shoppers realise.Tác động môi trường của thời trang nhanh lớn hơn nhiều so với những gì người mua sắm nhận ra.

Dạng từ:

environmental impacts

mục tiêu (cắt giảm) phát thải

an official goal for how much a country or company must reduce its greenhouse gases by a certain year

• Several countries are likely to miss their emissions targets unless they act faster.Nhiều nước có khả năng không đạt mục tiêu phát thải nếu không hành động nhanh hơn.

Dạng từ:

emissions targets