Culture & Heritage – Bài 7: Preserving traditions vs modernisation

sự gìn giữ, bảo tồn

the act of keeping a tradition, building or object from being lost, damaged or changed

• The preservation of traditional crafts depends on whether young people are willing to learn them.Việc gìn giữ các nghề thủ công truyền thống phụ thuộc vào việc giới trẻ có sẵn lòng học hay không.

Họ từ:

preserve (động từ), preservationist (danh từ)

hiện đại hoá

to change something by using newer methods, ideas or equipment so that it suits the present

• Some artists modernise traditional songs by adding electronic beats.Một số nghệ sĩ hiện đại hoá các bài hát truyền thống bằng cách thêm nhịp điện tử.

Họ từ:

modernisation (danh từ), modern (tính từ)

Dạng từ:

modernises, modernised, modernising

Anh-Mỹ viết modernize.

sự hiện đại hoá

the process of changing a society, system or practice so that it becomes more modern

• Rapid modernisation has brought comfort to rural areas, but some old customs have disappeared.Hiện đại hoá nhanh chóng đã mang lại tiện nghi cho nông thôn, nhưng một số phong tục cũ đã biến mất.

Họ từ:

modernise (động từ)

Anh-Mỹ viết modernization.

lỗi thời, cổ hủ

no longer modern or popular, belonging to an earlier time

• Many teenagers think that wearing traditional clothes is old-fashioned.Nhiều thanh thiếu niên cho rằng mặc trang phục truyền thống là lỗi thời.

Đồng nghĩa:

dated

Trái nghĩa:

modern, fashionable

phai nhạt, dần mai một

to slowly become weaker or less common until it almost disappears

• As cities grow, the custom of sharing food with neighbours is slowly fading.Khi thành phố lớn dần, tục chia sẻ đồ ăn với hàng xóm đang dần phai nhạt.

Dạng từ:

fades, faded, fading

phục hồi, làm sống lại

to make something popular, active or used again after a period when it was disappearing

• The village has revived its traditional boat race after a break of twenty years.Ngôi làng đã khôi phục lễ hội đua thuyền truyền thống sau hai mươi năm gián đoạn.

Họ từ:

revival (danh từ)

Dạng từ:

revives, revived, reviving

từ bỏ, bỏ rơi

to stop doing or following something completely

• Many families have abandoned the custom of living with three generations under one roof.Nhiều gia đình đã từ bỏ nếp sống tam đại đồng đường.

Họ từ:

abandonment (danh từ)

Dạng từ:

abandons, abandoned, abandoning

truyền lại (cho thế hệ sau)

to give knowledge, skills, objects or customs to younger people in your family or community

• The secret recipe has been handed down from mother to daughter for four generations.Công thức bí truyền đã được truyền từ mẹ sang con gái qua bốn thế hệ.

Đồng nghĩa:

pass down, pass on

Dạng từ:

hands down, handed down, handing down

Tách được: hand a tradition down / hand it down.

hoài niệm, luyến tiếc quá khứ

feeling happy and a little sad when you think about the past

• Older people often feel nostalgic about the way Tet was celebrated when they were young.Người lớn tuổi thường hoài niệm về cách đón Tết thời họ còn trẻ.

Họ từ:

nostalgia (danh từ)

chân thực, nguyên bản, đích thực

real and true to its origins, not a copy or a version changed for tourists

• Critics say some festivals are no longer authentic because they are staged mainly for tourists.Giới phê bình cho rằng một số lễ hội không còn nguyên bản vì chủ yếu được dàn dựng cho du khách.

Đồng nghĩa:

genuine

Họ từ:

authenticity (danh từ)

đồ thủ công mỹ nghệ; nghề thủ công

a skilled activity of making objects by hand, or an object made in this way

• Silk weaving and lacquerware are handicrafts that Vietnam is famous for.Dệt lụa và đồ sơn mài là những nghề thủ công làm nên tiếng tăm của Việt Nam.

Dạng từ:

handicrafts

làm bằng tay, thủ công

made by a person using their hands or simple tools rather than by a machine

• Handmade conical hats are more expensive than factory ones, but they last much longer.Nón lá làm tay đắt hơn nón làm ở xưởng máy, nhưng bền hơn nhiều.

Trái nghĩa:

machine-made, mass-produced

làng nghề

a village where many families have made the same kind of handmade product for generations

• Bat Trang is a well-known craft village where families have made pottery for centuries.Bát Tràng là một làng nghề nổi tiếng nơi các gia đình làm gốm từ nhiều thế kỷ.

Dạng từ:

craft villages

nghệ nhân, thợ thủ công lành nghề

a skilled worker who makes things by hand, often using traditional methods

• Only a few elderly artisans in the village still know how to make this kind of paper.Trong làng chỉ còn vài nghệ nhân cao tuổi biết làm loại giấy này.

Đồng nghĩa:

craftsman, craftsperson

Dạng từ:

artisans

sự pha trộn, kết hợp hài hoà

a mixture of different things that combine well together

• The new cultural centre is a blend of traditional architecture and modern design.Trung tâm văn hoá mới là sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và thiết kế hiện đại.

Đồng nghĩa:

mixture, combination

Dạng từ:

blends

cùng tồn tại

to exist together at the same time or in the same place, often peacefully

• In Hanoi, tiny old temples coexist with modern shopping centres on the same street.Ở Hà Nội, những ngôi đền cổ nhỏ bé cùng tồn tại với trung tâm thương mại hiện đại trên cùng một con phố.

Họ từ:

coexistence (danh từ)

Dạng từ:

coexists, coexisted, coexisting

lâu đời, được tôn trọng từ xưa

respected and used for a very long time

• Making banh chung together before Tet is a time-honoured family tradition.Cùng nhau gói bánh chưng trước Tết là một truyền thống gia đình lâu đời.

Anh-Mỹ viết time-honored.

xa rời, mất liên hệ với

to stop being connected with or knowing about something or someone

• Some parents worry that their children will lose touch with their cultural roots.Một số cha mẹ lo con mình sẽ xa rời cội nguồn văn hoá.

Trái nghĩa:

keep in touch with

Dạng từ:

loses touch with, lost touch with, losing touch with

sản xuất hàng loạt

made in large numbers by machines in a factory, usually cheaply

• Cheap mass-produced souvenirs are pushing traditional craftspeople out of business.Đồ lưu niệm sản xuất hàng loạt giá rẻ đang đẩy những người thợ thủ công truyền thống vào cảnh mất nghề.

Trái nghĩa:

handmade

Họ từ:

mass production (danh từ)

thế hệ trẻ

young people as a group, compared with the older people in a society

• Museums are using social media to make history more appealing to the younger generation.Các bảo tàng đang dùng mạng xã hội để làm lịch sử hấp dẫn hơn với thế hệ trẻ.

Trái nghĩa:

older generation

Thường đi với the: the younger generation.

sự phù hợp, ý nghĩa (với hiện tại)

the quality of being connected with and useful for what is happening now

• Some customs have lost their relevance because people's lifestyles have changed so much.Một số phong tục không còn phù hợp vì lối sống của con người đã thay đổi quá nhiều.

Trái nghĩa:

irrelevance

Họ từ:

relevant (tính từ)

bảo thủ, chuộng cái cũ

preferring traditional ways and not liking sudden change or new ideas

• Rural communities tend to be more conservative about wedding customs than people in cities.Cộng đồng nông thôn thường bảo thủ hơn người thành phố về phong tục cưới hỏi.

Trái nghĩa:

progressive, liberal

Họ từ:

conservatism (danh từ)

Viết hoa Conservative là tên đảng chính trị (Anh) — khác nghĩa ở đây.