Culture & Heritage – Bài 8: Cultural exchange & globalisation of culture

giao lưu văn hoá

the sharing of ideas, customs, art and ways of life between people from different countries

• Student programmes abroad are one of the most effective forms of cultural exchange.Các chương trình du học là một trong những hình thức giao lưu văn hoá hiệu quả nhất.

toàn cầu hoá văn hoá

the process by which films, music, food and ideas spread around the world and become shared by many countries

• Thanks to cultural globalisation, teenagers in Hanoi and Seoul often listen to the same songs.Nhờ toàn cầu hoá văn hoá, thanh thiếu niên ở Hà Nội và Seoul thường nghe cùng những bài hát.

Anh-Anh viết globalisation, Anh-Mỹ viết globalization.

sự đồng nhất hoá văn hoá (các nền văn hoá dần giống nhau)

a process in which different cultures slowly lose their differences and become more and more alike

• Critics warn that global fast-food chains and streaming services are leading to cultural homogenisation.Các nhà phê bình cảnh báo rằng chuỗi đồ ăn nhanh toàn cầu và dịch vụ phát trực tuyến đang dẫn tới sự đồng nhất hoá văn hoá.

Họ từ:

homogeneous (tính từ), homogenise (động từ)

Anh-Mỹ viết homogenization.

sự Âu hoá, Tây hoá (lối sống, văn hoá)

the process of a society adopting the lifestyle, values and habits of Europe and North America

• Some older people blame westernisation for the decline of traditional dress among young people.Một số người lớn tuổi cho rằng Tây hoá là nguyên nhân khiến giới trẻ ít mặc trang phục truyền thống.

Họ từ:

westernise (động từ), westernised (tính từ)

Anh-Mỹ viết westernization. Nên trình bày trung lập: Tây hoá có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực.

đa văn hoá

made up of people from many different cultures, races or religions

• Growing up in a multicultural city taught me to respect customs that are different from my own.Lớn lên ở một thành phố đa văn hoá dạy tôi biết tôn trọng những phong tục khác với của mình.

Họ từ:

multiculturalism (danh từ)

sự đa dạng văn hoá

the existence of many different cultures, languages and customs within a group, country or the world

• With 54 ethnic groups, Vietnam has remarkable cultural diversity for a country of its size.Với 54 dân tộc, Việt Nam có sự đa dạng văn hoá đáng kể so với quy mô đất nước.

Không đếm được: không nói "a cultural diversity".

nơi hoà trộn nhiều nền văn hoá

a place where people of many cultures live together and their customs gradually mix

• Port cities have always been a melting pot of languages, food and religions.Các thành phố cảng luôn là nơi hoà trộn của nhiều ngôn ngữ, ẩm thực và tôn giáo.

liên văn hoá, giữa các nền văn hoá

involving or comparing two or more different cultures

• Living with a host family abroad gave her valuable cross-cultural experience.Sống cùng gia đình bản xứ ở nước ngoài mang lại cho cô ấy trải nghiệm liên văn hoá quý giá.

cởi mở, sẵn lòng đón nhận cái mới / cái khác

willing to listen to and accept ideas, customs or opinions that are different from your own

• Travelling to different countries has made me far more open-minded about food and customs.Đi đến nhiều nước khác nhau khiến tôi cởi mở hơn hẳn với ẩm thực và phong tục lạ.

Trái nghĩa:

narrow-minded

định kiến, khuôn mẫu rập khuôn (về một nhóm người)

a fixed and too simple idea of what a type of person or group is like, which is often untrue

• Meeting people from other countries is the quickest way to break down a stereotype.Gặp gỡ người từ các nước khác là cách nhanh nhất để phá bỏ một định kiến.

Họ từ:

stereotypical (tính từ), stereotype (động từ)

Dạng từ:

stereotypes

lạ, mang màu sắc ngoại lai (từ nơi xa đến)

unusual and exciting because it comes from a distant country or culture

• Dishes that seem exotic to foreign visitors are often everyday food for local people.Những món ăn có vẻ lạ lẫm với du khách nước ngoài thường là món ăn hằng ngày của người địa phương.

sự chiếm dụng văn hoá (dùng yếu tố văn hoá của nhóm khác mà thiếu hiểu biết, tôn trọng)

the use of customs, symbols or dress from another culture without understanding or respecting their meaning

• The fashion show sparked a debate about where cultural appreciation ends and cultural appropriation begins.Buổi trình diễn thời trang làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa trân trọng văn hoá và chiếm dụng văn hoá.

Đề tài gây tranh cãi — khi viết nên nêu cả hai quan điểm (giao lưu tự nhiên và thiếu tôn trọng).

quyền lực mềm (sức ảnh hưởng nhờ văn hoá, giá trị, không dùng vũ lực)

a country's ability to influence others through its culture, values and image rather than force or money

• Popular music and television dramas have become an important source of soft power for South Korea.Nhạc đại chúng và phim truyền hình đã trở thành nguồn quyền lực mềm quan trọng của Hàn Quốc.

Không đếm được.

sự thống trị, áp đảo

the state of having much more power or influence than others

• The dominance of English-language films in cinemas makes it hard for local directors to find an audience.Sự áp đảo của phim tiếng Anh ở rạp chiếu khiến đạo diễn trong nước khó tìm được khán giả.

Họ từ:

dominant (tính từ), dominate (động từ)

lai, pha trộn (giữa hai hay nhiều yếu tố văn hoá)

formed by mixing elements from two or more different cultures or styles

• Many young Vietnamese living overseas describe themselves as having a hybrid identity.Nhiều người Việt trẻ sống ở nước ngoài cho rằng mình mang bản sắc lai.

Họ từ:

hybrid (danh từ), hybridity (danh từ)

cộng đồng người (gốc một nước) sống rải rác ở nước ngoài, kiều bào

people who come from one country, or whose families did, but now live in many other countries

• The Vietnamese diaspora keeps many traditions alive, such as celebrating Tet with family meals.Cộng đồng người Việt ở nước ngoài vẫn gìn giữ nhiều truyền thống, như đón Tết bằng bữa cơm gia đình.

vị chủng, lấy văn hoá của mình làm chuẩn để đánh giá người khác

judging other cultures by the standards of your own and believing your own is better

• Calling another country's customs strange is often an ethnocentric reaction rather than a fair judgement.Gọi phong tục của nước khác là kỳ lạ thường là phản ứng vị chủng hơn là một nhận định công bằng.

Họ từ:

ethnocentrism (danh từ)

chủ nghĩa đế quốc văn hoá (văn hoá của nước mạnh lấn át văn hoá nước khác)

the spread of a powerful country's culture in a way that pushes aside local cultures

• Some writers see the worldwide spread of Hollywood films as a form of cultural imperialism.Một số tác giả coi việc phim Hollywood lan khắp thế giới là một dạng đế quốc văn hoá.

Từ mang tính phê phán; trong bài viết nên dùng kèm "some argue / critics claim" để giữ giọng trung lập.

ngôi làng toàn cầu (thế giới gắn kết như một làng nhờ giao lưu, kết nối)

the idea that the whole world now feels like one small community because people and cultures are so connected

• In today's global village, a dance from a small town can become popular worldwide within days.Trong ngôi làng toàn cầu ngày nay, một điệu nhảy từ một thị trấn nhỏ có thể nổi khắp thế giới chỉ trong vài ngày.

nuôi dưỡng, thúc đẩy (sự hiểu biết, mối quan hệ)

to help a feeling, idea or relationship to develop over time

• International festivals help foster understanding between people of different backgrounds.Các lễ hội quốc tế giúp thúc đẩy sự thấu hiểu giữa những người có xuất thân khác nhau.

Dạng từ:

fosters, fostered, fostering

Nghĩa khác: nhận nuôi tạm thời một đứa trẻ (foster a child).

làm phai nhạt, làm loãng (bản sắc, truyền thống)

to make a culture or tradition weaker or less special by mixing it with other influences

• Some people fear that foreign influences will dilute the unique character of local festivals.Một số người lo rằng ảnh hưởng nước ngoài sẽ làm phai nhạt nét độc đáo của lễ hội địa phương.

Dạng từ:

dilutes, diluted, diluting

sự tiếp xúc, được làm quen (với cái mới, văn hoá khác)

the experience of seeing, hearing or learning about something new, such as another culture

• Early exposure to other cultures can make children more curious and less judgemental.Được tiếp xúc sớm với các nền văn hoá khác có thể khiến trẻ tò mò hơn và ít phán xét hơn.

Họ từ:

expose (động từ)

Đi với giới từ to: exposure to something.

lòng khoan dung, sự tôn trọng khác biệt

willingness to accept beliefs, customs or ways of life that are different from your own

• Learning about world religions at school can increase tolerance among young people.Tìm hiểu về các tôn giáo trên thế giới ở trường có thể tăng lòng khoan dung trong giới trẻ.

Trái nghĩa:

intolerance

Họ từ:

tolerant (tính từ), tolerate (động từ)

văn hoá đại chúng

music, films, TV, fashion and other entertainment that is enjoyed by large numbers of ordinary people

• Through the internet, popular culture from one country can reach young people everywhere almost instantly.Nhờ internet, văn hoá đại chúng của một nước có thể đến với giới trẻ khắp nơi gần như ngay lập tức.

Đồng nghĩa:

pop culture

Văn nói hay rút gọn thành pop culture. Không đếm được.